Yazan: Mehmet Uğur Gürkaynak / Milling and Grain
Küresel tahıl piyasalarının önemli ürünlerinden biri olan mısırda 2025 üretim sezonuna ilişkin tahminler yukarı yönlü revize edilirken, kullanım ve stoklara ilişkin beklentilerde de artış dikkat çekiyor. Mart 2026 dönemine ilişkin değerlendirmeler, bazı üretici ülkelerde üretimin beklenenden daha yüksek gerçekleştiğini, küresel kullanımın artmaya devam ettiğini ve uluslararası ticaret hacminin sınırlı da olsa büyüdüğünü ortaya koyuyor. Buna karşın bazı bölgelerde görülen sıcak ve kurak hava koşulları verim üzerinde baskı oluşturabilecek riskler arasında gösteriliyor.
Küresel mısır üretimi 2025 yılı için bu ay yukarı yönlü güncellendi. Üretimdeki artışın büyük bölümü Paraguay’daki daha yüksek üretim tahmininden kaynaklanırken, Avrupa Birliği, Güney Afrika ve Ukrayna için yapılan küçük ölçekli yukarı yönlü revizyonlar da toplam üretim tahminini destekledi. Bu gelişmeler küresel mısır arzının önceki tahminlere göre bir miktar daha güçlü olacağına işaret ediyor.
Kullanım tarafında ise 2025/26 sezonu için yapılan tahminler yükseltildi. Özellikle Arjantin’de yem kullanımına ilişkin beklentilerin artması ve bazı ülkelerde sanayi kullanımının yükselmesi bu artışın başlıca nedenleri arasında yer aldı. Buna karşın Avrupa Birliği’nde yem kullanımına yönelik tahminlerde yapılan düşüş, küresel kullanım artışını sınırlayan unsurlardan biri oldu. Buna rağmen toplam kullanım miktarı yukarı yönlü revize edildi ve mısırın hem hayvancılık sektöründe hem de sanayi alanında güçlü talep görmeye devam ettiği ortaya çıktı.
Uluslararası ticaret açısından bakıldığında 2025/26 sezonu için mısır ticaretinde sınırlı bir artış öngörülüyor. Temmuz–Haziran dönemini kapsayan ticaret tahminleri, bu ay sadece küçük bir artış gösterdi. Mısır ithalatında özellikle Mısır ve Japonya’nın alımlarını artırması beklenirken, Paraguay’ın daha yüksek ihracat kapasitesi bu artışın dengelenmesine katkı sağladı. Böylece küresel ticaret hacmi büyük ölçüde dengeli bir görünüm sergiledi.
Stok tarafında ise küresel mısır rezervleri için yukarı yönlü bir revizyon yapıldı. 2026 yılı sonunda oluşması beklenen stok miktarı, Çin’de rezervlerin düşürülmesine rağmen Arjantin, Avrupa Birliği ve Paraguay için yapılan yukarı yönlü güncellemeler sayesinde arttı. Bu durum küresel mısır piyasasında arz güvenliği açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Üretim görünümünü etkileyen temel unsurlardan biri olan hava koşulları ise bazı bölgelerde olumlu, bazı bölgelerde ise daha temkinli bir tablo ortaya koyuyor. Genel olarak bakıldığında mısır üretim koşullarının dünya genelinde büyük ölçüde olumlu olduğu belirtiliyor. Güney Amerika’da hasat çalışmaları devam ederken bazı bölgelerde görülen sıcak ve kurak hava koşulları özellikle Arjantin’de verim üzerinde olumsuz etkilere yol açtı.
Brezilya’da ilkbaharda ekilen mısır ürününün hasadı devam ediyor. Bu üretim dönemi toplam üretimin daha küçük bir bölümünü oluşturmasına rağmen mevcut koşullar genel olarak olumlu değerlendiriliyor. Güney bölgesinde yağış eksikliği ve yüksek sıcaklıklar dikkat çekse de hasat sürecinin büyük ölçüde sorunsuz ilerlediği ifade ediliyor. Ayrıca ülkede ekim alanlarının geçen yıla göre arttığı belirtiliyor.
Brezilya’da aynı zamanda yaz döneminde ekilen ve daha büyük üretim sezonunu temsil eden ikinci ürünün ekimi de devam ediyor. Bu ürün için erken gelişim dönemindeki koşulların genel olarak elverişli olduğu ifade ediliyor. Bu gelişme ülkenin toplam mısır üretimi açısından olumlu bir beklenti yaratıyor.
Arjantin’de ise mısır üretiminde daha karmaşık bir tablo dikkat çekiyor. Erken ekilen ürünlerin hasadı devam ederken verimlerin bölgeden bölgeye önemli ölçüde değiştiği görülüyor. Bu durum üretim tahminlerinde belirsizlik yaratabilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Son dönemde gerçekleşen yağışlar geç ekilen ürünlerin gelişimi açısından olumlu bir etki yarattı. Ancak Buenos Aires eyaletinin merkez ve güneydoğu kesimlerinde yeterli yağışın alınmaması üreticiler açısından risk oluşturmaya devam ediyor. Bu bölgelerde kısa vadede gerçekleşecek yağışların nihai verim üzerinde belirleyici olabileceği belirtiliyor.
Kuzey Amerika kıtasında yer alan Meksika’da ise ilkbahar–yaz sezonuna ait mısır hasadı büyük ölçüde tamamlanmış durumda. Sezonun erken dönemlerinde aşırı yağışlar görülmesine rağmen genel üretim koşullarının olumlu olduğu değerlendiriliyor. Sonbahar–kış sezonuna ait daha küçük üretim döneminde ise koşulların genel olarak elverişli olduğu ifade ediliyor.
Afrika kıtasında önemli üretici ülkelerden biri olan Güney Afrika’da son dönemde gerçekleşen zamanında yağışlar mısır üretimi için oldukça olumlu bir ortam oluşturdu. Bu yağışlar sayesinde üretim koşullarının son derece iyi seviyede olduğu belirtiliyor. Tarımsal üretim açısından bu durumun verim üzerinde destekleyici bir etki yaratması bekleniyor.
Asya’da ise Hindistan’da Rabi sezonu olarak adlandırılan üretim döneminde koşulların olumlu olduğu ifade ediliyor. Bu sezon mısır üretiminin daha küçük bir bölümünü temsil etse de mevcut gelişmeler üretim açısından olumlu bir tablo ortaya koyuyor.
Endonezya’da ise yağışlı sezon mısır ekimi devam ederken daha önce ekilen ürünlerin hasadı sürüyor. Ülkede üretim faaliyetlerinin normal bir şekilde ilerlediği belirtiliyor. Bu durum Asya bölgesinde mısır arzının istikrarlı bir şekilde devam edeceğine işaret ediyor.
Küresel mısır piyasasını etkileyen bir diğer önemli unsur ise ticaret politikaları ve hükümet kararları. Mart ayına ilişkin değerlendirmelerde bu kapsamda önemli bir gelişme Avrupa Birliği’nden geldi. 6 Şubat tarihinde Avrupa Komisyonu, Çin’den yapılan tatlı mısır ithalatına kesin anti-damping vergileri uygulama kararı aldığını açıkladı. Bu vergiler yüzde 31 ile yüzde 54,3 arasında değişen oranlarda belirlendi.
Bu karar, Avrupa Birliği’nin iç üreticilerini korumaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Anti-damping önlemleri, ithal ürünlerin piyasa fiyatlarını baskılamasını engellemeyi ve yerli üreticilerin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Uluslararası piyasalarda mısır fiyatlarının seyri ise şubat ayında büyük ölçüde dengeli bir görünüm sergiledi. Önde gelen ihracatçı ülkelerde fiyat hareketlerinin birbirini dengelemesi sonucunda küresel mısır fiyat endeksi genel olarak sabit kaldı.
ABD’de ihracat fiyatları hafif bir artış gösterdi. Bu yükselişin arkasında özellikle güçlü uluslararası talep etkili oldu. Aynı zamanda ABD’nin Ortabatı bölgesindeki nehir taşımacılığını etkileyen buzlanma nedeniyle barge taşımacılığı maliyetlerinin artması da fiyatların yükselmesine katkı sağladı. Bu durum ihracat maliyetlerini artırarak piyasa fiyatlarına yansıdı.
Ukrayna’da ise mısır fiyatları güçlenme eğilimi gösterdi. Türkiye ve Avrupa Birliği’nden gelen alıcıların yeniden piyasaya dönmesi ihracat faaliyetlerini destekledi. Bu talep artışı, ihracat fiyatlarının yükselmesine neden olan faktörlerden biri olarak öne çıktı.
Arjantin’de ise fiyatlar daha farklı bir seyir izledi. Ülkede ihracat fiyatlarının gerilemesinin arkasında yaklaşan yeni hasat öncesinde talebi canlandırma çabaları yer aldı. Tüccarlar, piyasayı hareketlendirmek amacıyla fiyatları daha rekabetçi seviyelere çekmeye çalıştı.
Brezilya’da spot piyasa fiyatları daha zayıf bir görünüm sergiledi. Ancak bu durum büyük ölçüde mevsimsel ticaret sakinliğinden kaynaklandı. Ticaret hacminin düşük olduğu bu dönemde fiyatların nominal seviyelerde değerlendirildiği ifade ediliyor.
Genel tablo değerlendirildiğinde küresel mısır piyasasında arzın güçlü kalmaya devam ettiği, kullanımın ise artış eğilimini sürdürdüğü görülüyor. Üretim tahminlerindeki yükseliş ve stoklardaki artış piyasanın dengeli bir görünüm sergilemesine katkı sağlıyor. Bununla birlikte bazı üretim bölgelerinde görülen sıcak ve kurak hava koşulları üretim açısından dikkatle izlenmeye devam ediyor.
Küresel tahıl piyasalarını yakından takip eden kurumların yayımladığı değerlendirmeler, mısır piyasasında kısa vadede istikrarlı bir görünümün hakim olduğunu ortaya koyuyor. Mart ayına ilişkin veriler de bu tabloyu destekler nitelikte.
Önümüzdeki dönemde hava koşulları, ticaret politikaları ve büyük üretici ülkelerdeki hasat sonuçları mısır piyasasının yönünü belirleyen başlıca unsurlar olmaya devam edecek. Bu nedenle küresel mısır piyasasında gelişmelerin dikkatle izlenmesi gerektiği belirtiliyor.
