Kasım ayı yeni Donau Soja Pazar Raporuna göre, Avrupa’daki soya fasulyesi hasadı bu yıl 2023 yılına kıyasla neredeyse bir milyon ton artarak 13 milyon tonun üzerine çıktı. Bu rekor rakam, ekim alanındaki %44’lük büyük artıştan ve Ukrayna’daki altı milyon tonun üzerindeki rekor hasattan kaynaklanıyor – yaklaşık %25’lik bir artış.
AB’de ekim alanı 2023’e kıyasla %10 artmış, ancak AB hasadı %3,4 azalarak 2,8 milyon tonun biraz altına düşmüştür. Bunun nedeni Orta Avrupa ve bazı Balkan ülkelerinde yaz sıcağı ve kuraklık nedeniyle hektar başına verimin düşmesidir. Bu yıl özellikle Sırbistan ve Romanya etkilenirken, hektar başına verimin geçen yıla göre %50’ye kadar daha düşük olması bekleniyor. Donau Soja Genel Sekreteri Susanne Fromwald, “Avrupa’da soya ekili alanların artması ve Ukrayna’daki güçlü hasat, AB ve Güneydoğu Avrupa’nın bazı bölgelerindeki aşırı hava koşullarının neden olduğu kayıpları telafi edebilir ve Avrupa’da 13 milyon tonun üzerinde rekor bir soya hasadına yol açacaktır” dedi.
Avusturya ve Almanya’da hasatta hafif düşüş
Avusturya için beklentiler, geçtiğimiz Eylül ayındaki aşırı yağışlar nedeniyle tüm tarlaların sular altında kalmasıyla %11’den fazla düşerek 240.000 tona geriledi. Ancak hektar başına verim uzun vadeli ortalama ile uyumludur ve fasulyelerin kalitesi sürekli olarak iyidir. Almanya’da ekim yapılan alan %10 oranında azaldı, ancak hektar başına verimin çok iyi olması nedeniyle hasat sadece %3,1 oranında düşerek 125.000 tona geriledi. Fromwald, “Almanya’da soya ekim alanlarını arttırmak için kesinlikle büyük bir potansiyel görüyoruz, son olarak daha kuzeyde de yetişebilen yeni çeşitlerle” diyor.
Ukrayna Avrupa’nın en büyük soya üreticisi
Önceki yıllarda olduğu gibi Ukrayna, AB hayvancılık sektörüne fayda sağlayan Avrupa’nın en büyük ve en önemli soya üreticisi olmaya devam etmektedir. Soya ekim alanı 2024 yılında 2.6 milyon hektar olup, 2023 yılına kıyasla neredeyse %44’lük bir artış göstermiştir. Ukrayna Tarım Bakanlığı’na göre, Donau Soja uzmanları toplam hasadın altı milyon tonu aşacağını tahmin ediyor. Bunun yaklaşık %10’u Donau Soja Standartlarına göre sertifikalandırılacaktır. “AB şu anda soya konusunda sadece %8 oranında kendine yeterli durumda. Ukrayna’dan gelen GDO’suz Donau Soja sertifikalı soya, Avrupa’da protein mahsulleri alanındaki büyük boşluğun doldurulmasına yardımcı olacaktır. Sertifikalı Ukrayna ve AB soya fasulyeleri de Donau Soja tarafından aynı katı standartlarda üretilmektedir, bu nedenle AB ülkelerindeki çiftçiler için ‘ucuz rekabet’ değildir” diyor Fromwald.
Avrupa’da Donau Soja standartlarına göre sertifikalandırılmış bir milyon ton soya
Toplamda, 2024 yılında Avrupa’da üretilen 13 milyon tondan fazla soyanın yaklaşık bir milyon tonu Donau Soja’nın katı standartlarına göre sertifikalandırıldı, yani GDO’suz, ormansızlaştırma ve dönüşümden arındırılmış, azaltılmış pestisit kullanımı ve uluslararası çalışma hukuku standartları karşılandı.
2024/2025 pazarlama yılında küresel soya üretiminin toplam 425 milyon ton olacağı tahmin edilmektedir. AB her yıl yaklaşık 25 milyon ton soya ithal etmektedir. Bu ithalatın büyük bir kısmı, hayvan yemi olarak kullanılan ve Cerrado savanası veya Gran Chaco gibi bölgeleri tehlikeye atan Brezilya gibi denizaşırı ülkelerden gelen genetiği değiştirilmiş soyadır.
