Yazan: Mehmet Uğur Gürkaynak, Milling and Grain Türkiye, Avrasya, Orta Doğu Direktörü / Uluslararası Değirmencilik Rehberi (IMD) Koordinatörü
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de, 23-25 Eylül tarihleri arasında düzenlenen IAOM Avrasya Konferansı ve Sergisi, değişen iklim koşullarında sürdürülebilir gıda güvenliğine odaklandı. “Değişen İklimde Sürdürülebilir Gıda Güvenliği” temasıyla gerçekleştirilen bu etkinlik, 32 ülkeden 600’ü aşkın katılımcıyı ağırladı, tarım ve gıda güvenliğini ilgilendiren farklı sektörlerden gelen birçok temsilciyi bir araya getirerek, iklim değişikliğinin tarım ve gıda üzerindeki etkilerini tartışma fırsatı sundu.
Konferansa Katılanlar ve Konuşmacılar
Etkinliğe iki ülkenin Tarım Bakanı, iki ülkenin Bakan Yardımcısı, milletvekilleri, ilgili kurumların genel müdürleri, mesleki örgüt başkanları, üniversite ve araştırma kurumlarından temsilciler ile medya mensupları katıldı. Açılış konuşmaları, Azerbaycan Tarım Bakanı Majnun Mammadov, Türkiye Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Azerbaycan Devlet Rezervleri Ajansı Başkanı Sabuhi Sadigov, Türkiye Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, Azerbaycan Tahıl Üreticileri ve İşleyicileri Birliği Başkanı Niyazi Amirbayov, IAOM Başkanı Fran Churchill ve IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy tarafından gerçekleştirildi.
Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri
Azerbaycan Tarım Bakanı Majnun Mammadov, iklim değişikliğinin Azerbaycan tarımına olan etkilerini vurgulayarak, gıda güvenliğinin korunması ve sürdürülebilir üretim için alınması gereken önlemleri ele aldı. Bakan Mammadov, küresel ölçekte yaşanan değişikliklerin tarım üretim süreçlerini zorlaştırdığını ve tarımsal verimliliği olumsuz etkilediğini belirtti. Bununla birlikte, Azerbaycan’ın tarımsal üretimini sürdürülebilir kılmak için attığı adımları anlattı.
Türkiye’nin Gıda Güvenliği Yaklaşımı
Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise konuşmasında, küresel ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerginliklerin yanı sıra teknolojik dönüşümlerin tarım ve gıda sektörünü etkilediğini vurguladı. İklim değişikliğinin tarım üzerinde ciddi etkiler yarattığını belirten Yumaklı, gıda arz güvenliğinin stratejik bir alan haline geldiğini ifade etti. Türkiye’de nüfusun hızla arttığını ve bu artışın 2050 yılında 105 milyonu aşmasının beklendiğini belirten Yumaklı, bu durumun un ve yem gibi temel gıda üretim kalemlerine olan talebi artıracağını söyledi. Yumaklı ayrıca, 2024’ün ikinci yarısından itibaren değirmencilik ve ilgili sektörlerde ciddi bir talep artışı yaşanacağı öngörüsünde bulundu.
Bakan Yumaklı, son beş yıl içinde değirmencilik ürünleri ticaretinde yüzde 40’lık bir artış yaşandığını belirtti. Bu ticaret hacminin 2023 yılında 60 milyar dolar seviyelerine ulaştığını ifade etti. Ancak, lojistik ve arz şoklarının maliyetleri ve tedarik zincirini olumsuz etkilediğini ve bu etkinin devam edeceğini vurguladı. Türkiye’de yaklaşık 600 adet un fabrikası bulunduğunu söyleyen Yumaklı, bu fabrikaların değirmencilik sektöründe önemli bir rol oynadığını ifade etti.
Sürdürülebilirlik ve Gıda Üretimi
IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy ise konuşmasında, sürdürülebilirliğin yalnızca kamu yararına değil, aynı zamanda işletmelerin rekabet gücünü artırmak için de kritik olduğunu belirtti. Ulusoy, dünya nüfus artışı projeksiyonlarına paralel olarak gıda talebinde ciddi bir artış beklendiğini ve bu talebin karşılanabilmesi için gıda üretiminin yüzde 70 oranında artırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, günlük alınması gereken kalori miktarının yıllar içerisinde artmaya devam ettiğini ve tahıl ürünlerinin, gelişmekte olan ülkelerde hâlâ birincil enerji kaynağı olduğunu söyledi.
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) verilerine göre, gelişmiş ülkelerde tahıl ürünlerinin toplam kalori ve protein içindeki payının azaldığını, ancak gelişmekte olan ülkelerde tahılların günlük enerji ihtiyacının yüzde 60-70’ine kadarını karşılamaya devam ettiğini belirtti. Bu veriler ışığında, tahıl ürünlerinin beslenmedeki önemini sürdüreceği ve insanoğlunun tarihsel olarak bu gıdalara olan bağımlılığının devam edeceği vurgulandı.
Konferansın Önemi ve Geleceğe Dair Öngörüler
IAOM Avrasya Konferansı ve Sergisi, tarım ve gıda sektörlerinin sürdürülebilirliği konusunda önemli bir platform sundu. İklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği günümüzde, tarım sektöründe alınması gereken önlemler ve gıda güvenliğinin sağlanması adına gerçekleştirilen bu konferans, katılımcılara stratejik bilgiler sunarken aynı zamanda küresel işbirliklerinin güçlendirilmesine katkıda bulundu.
Sektördeki liderlerin ve uzmanların katılımıyla gerçekleştirilen bu etkinlik, bölgesel ve uluslararası ölçekte tarımsal üretim, lojistik ve ticaretin sürdürülebilirliğini sağlamak için yapılması gerekenler üzerine verimli tartışmaların yapılmasına olanak tanıdı. Konferans boyunca sürdürülebilir tarım uygulamaları, teknolojik gelişmeler ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılık konuları gündeme taşındı. Katılımcılar, bu zorluklara karşı stratejik çözümler geliştirmek ve bu alanda işbirliklerini güçlendirmek için bir araya geldi.
Etkinlik, sadece bölgesel değil, küresel tarım ve gıda güvenliği meselelerine çözüm arayan tüm katılımcılar için değerli bir bilgi paylaşımı platformu sundu. Konferansta yapılan sunumlar ve paneller, tarımsal üretim süreçlerinin daha sürdürülebilir hale getirilmesi, değirmencilik sektörünün rekabet gücünün artırılması ve gelecekteki gıda güvenliği tehditlerine karşı alınacak önlemler hakkında derinlemesine fikirler verdi.
