Mısır dünyanın en büyük buğday ithalatçılarından biri ve satın aldığı buğdayı, on milyonlarca insanın yararlandığı ve siyasi açıdan hassas bir konu olan ağır sübvansiyonlu ekmek yapımında kullanıyor. Ertelenmiş ödemeli kargoların çoğu şu ana kadar kesintisiz olarak sevk edildi ve boşaltıldı ve Mısır'ın sübvansiyonlu ekmek yapımında kullanılan devlet buğday rezervleri etkilenmedi.
Ukrayna'daki savaşın ardından Mısır artık buğday için çoğunlukla Rusya'ya bağımlı.
Mısır Tedarik Bakanı Reuters'a yaptığı açıklamada, ülkenin devlet tahıl alıcısının döviz sıkıntısının yol açtığı mali baskıları hafifletmek için buğday ithalatını ödemek üzere akreditif açmayı ertelediğini söyledi.
Tedarik Bakanı Ali Moselhy gecikmeleri kabul ederek, Ukrayna'daki savaşın ekonomik yansımaları nedeniyle daha da kötüleşen ve ithalatta genel bir yavaşlamaya yol açan döviz sıkıntısını suçladı.
"Merkez bankası üzerinde baskı oluşturmak istemiyoruz. Moselhy Perşembe günü Reuters'e verdiği demeçte, ''Bu nedenle, tedarikçilerle aşamalı olarak çalışıyoruz ve tedarikçilere, gösterdikleri anlayış için çok çok teşekkür etmeliyiz," dedi.
Artan sübvansiyon faturası
Mısır yurtdışından yılda yaklaşık beş milyon ton buğday satın alıyor. Sübvansiyonlu ekmek, 104 milyonluk nüfusun 70 milyondan fazlasına sunuluyor.
Maliye Bakanlığı, Temmuz 2023'ten Haziran 2024'e kadar olan mali yılda başta ekmek olmak üzere gıda sübvansiyonları için ayrılan fonun yüzde 41,9 artışla 127,7 milyar Mısır pounduna (4,1 milyar ABD Doları) yükseleceğini açıkladı. (1 ABD Doları = 30,8500 Mısır Poundu)
Son yıllarda ithal edilen buğdayın çoğu Karadeniz'den geliyordu ve Ukrayna'daki savaş başlangıçta alımları sekteye uğrattı. Ancak hükümet daha sonra, esas olarak Rus buğday
ithalatına dayanarak rezervlerini artırmayı başardı.
Ukrayna savaşı Mısır ekonomisini sarsarak yatırımcıların milyarlarca dolar çekmesine neden oldu. Mısır'ın para birimi değer kaybetti ve enflasyon yükseldi.
Son zamanlarda yapılan buğday alımlarının çoğu, geçen yıl Mısır'a sağladığı kredi imkanını iki katına çıkararak 6 milyar dolara çıkaran Uluslararası İslami Ticaret Finansmanı Kurumu (ITFC) ve Aralık ayında çoğunlukla buğday ithalatı için 500 milyon dolarlık kalkınma finansmanını onaylayan Dünya Bankası'ndan sağlanan fonlarla gerçekleştirildi.
Ödemesi yapılmayan tedarikçiler de eski kargolar için ödeme almamalarına rağmen rekabetçi fiyatlarla buğday satmaya devam etmiştir. "GASC'a yüzde yüz güveniyorlar. Tabii ki mutlu değiller ama bu işlerini etkilemiyor" dedi. Ödemesi yapılmayan bir buğday tedarikçisi, "Bu normal değil ama bunun GASC ve hükümet olduğunu biliyorlar," dedi. "Ödeme yapılacağından şüphe etmiyorlar."
Moselhy geçen ay yaptığı açıklamada Mısır'ın dolara olan ihtiyacını azaltmak için Çin, Hindistan ve Rusya gibi emtia ticareti ortaklarının para birimlerini onaylamayı güçlü bir şekilde düşündüğünü söyledi.
Mısır Tedarik ve İç Ticaret Bakanı Ali Al-Moselhy, Kurban Bayramı öncesinde yaptığı açıklamada Mısır'ın stratejik buğday rezervinin 6 ay yetecek kadar olduğunu duyurdu.
Kafr El-Şeyh Valiliği'nde yaklaşık 6 milyar EGP yatırımla 22 dönümlük bir alanda iki yeni lojistik ve ticari alanın temelini atarken, yerel çiftçilerden gelen yurtiçi buğday arzının sezonun başladığı Nisan 2023 ortasından bu yana 3.630 milyon tona ulaştığını da sözlerine ekledi.
Al-Moselhi, stratejik yemeklik yağ rezervinin dört aydan fazla, pirinç stoğu ve etin de yaklaşık 3,3 ay yetecek kadar olduğunu da sözlerine ekledi. Bakan, kümes hayvanı rezervinin ise son dönemde 25.000 tondan fazla ithalat yapılmasının ardından yaklaşık yedi ay yetecek düzeyde olduğunu sözlerine ekledi. Bakan Mohamed Maait yaptığı açıklamada, Mısır Maliye Bakanlığı'nın Nisan 2023'te çiftçilerden yerel buğday alımı için geçen yıla kıyasla 19 milyar EGP'den fazla artışla bu yıl 45 milyar EGP tahsis ettiğini söyledi.
Maait, hükümetin yerel buğdayı bu Nisan ayının başından Ağustos ortasına kadar satın almaya başladığını ve bir ardabın (150 kilogram) fiyatını yüzde 74 artırarak 865 EGP'den 1,500 EGP'ye çıkardığını da sözlerine ekledi. Buğday alım fiyatındaki artış, çiftçilerin desteklenmesi ve buğday gibi stratejik ürünlerin ekiminin kendi kendine yeterliliğin sağlanmasına katkıda bulunacak şekilde yaygınlaştırılmasının teşvik edilmesine yönelik Cumhurbaşkanlığı direktiflerinin uygulanmasıyla birlikte gerçekleşti.
