2024’teki ilk Donau Soja Pazar Raporu, Avrupa’daki soya fasulyesi ekim alanının bu yıl yüzde 10’a kadar artarak 5,6 milyon hektara ulaşabileceğini öngörüyor. Soya için nispeten yüksek fiyatlar, bitkisel proteinlere yönelik artan talep veya AB içindeki politika teşvikleri gibi çok sayıda etken var.
Soya, 2023 yılında Avrupa’da bir önceki yıla kıyasla neredeyse yüzde 24’lük bir artışla 12,2 milyon tona ulaşarak rekor bir hasat yaşadı. Sadece AB’de, 2023 yılında üç milyon ton soya hasat edilmiştir; bu rakam 2022 yılına göre 740.000 ton daha fazladır ve bir önceki yıla göre üçte bir oranında bir artış anlamına gelmektedir. Bu trendin, bu yılki hava koşullarına bağlı olarak 2024 yılında da devam etmesi bekleniyor. “Artış eğilimi ve olumlu tahminler, gıda endüstrisinin Avrupa’dan sertifikalı bölgesel soyaya geçmesi için büyük bir fırsat. Üreticiler ve tüketiciler için avantajı, GDO’suz olması ve sertifikalı Avrupa soyasının ormansızlaştırma içermediğini ve dolayısıyla AB Ormansızlaştırma Yönetmeliği (EUDR) kriterlerini de karşıladığını garanti etmesidir” diyor Donau Soja Başkanı Matthias Krön.
GDO’suz soya ağırlıklı olarak Avrupa’dan geliyor
Brezilya’da soya hasadı Ocak ayı ortasında başladı. Son aylarda GDO’suz soya fiyatları Brezilya’dan gelen genetiği değiştirilmiş soyaya kıyasla nispeten düşüktü. Sonuç olarak, konvansiyonel üretim yapan şirketlerin GDO’suz soya talebi daha yüksek oldu ve GDO’suz soya işleyen şirketler piyasada bir darlık hissetti.
AB’de GDO’suz soya arzı mevsimsel bir eğilim göstermektedir. Nisan ayına kadar talep AB, Sırbistan ve Ukrayna’dan gelen GDO’suz soya ile karşılanabilmektedir. Mayıs ayından itibaren ise Brezilya’daki son hasattan elde edilen daha fazla GDO’suz soya kullanılacak. Ancak Brezilya bir bütün olarak AB’den daha az GDO’suz soya üretmektedir. 2024 yılı için Brezilya’nın GDO’suz üretiminin sadece iki ila en fazla 2.5 milyon ton civarında olacağı tahmin edilmektedir. Brezilya’da toplam 150 milyon tondan fazla soya üretilmektedir. Brezilya hasadının ezici çoğunluğu hala genetiği değiştirilmiş soyadan oluşmaktadır.
Donau Soja ormansızlaşmaya karşı ve CO2 azaltımı için öncüdür
Gelecekte, soya tedarik zincirlerinin AB Ormansızlaşma Yönetmeliği (EUDR) gerekliliklerini karşılaması gıda endüstrisi için önemli olacaktır. Bunlar çiftlikten sofraya kadar tamamen ormansızlaşmadan arındırılmış olmalıdır. Bu yönetmelik Aralık 2024 sonunda yürürlüğe girecektir. Nihai kriterler şu anda tanımlanmaktadır. Donau Soja/Europe Soya’nın katı standartları, şu ana kadar bilindiği kadarıyla AB Ormansızlaşma Yönetmeliği kriterlerini zaten karşılamaktadır. Brezilya soya ile karşılaştırıldığında Donau Soja ve Europe Soya sertifikasyonu yüzde 90’a varan CO2 azaltımı sağlarken, Avrupa’dan gelen sertifikasız soya ile karşılaştırıldığında yaklaşık yüzde 40 CO2 azaltımı sağlamaktadır.
